De tongcommunie als regel
maart 5, 2010 9 commenteren
In een van de vorige artikels over het katholieke geloof op deze webstek was er reeds sprake van de heropleving van de traditionele Tridentijnse ritus, de ritus zoals in 1570 gecodificeerd door Paus Pius V tijdens het Concilie van Trente (vandaar ook ‘Tridentijnse’ ritus). In onderstaande tekst zullen we het over één specifiek onderdeel uit de ritus, namelijk de tongcommunie hebben.
Eeuwenlang gebeurde de communio in de katholieke Kerk knielend aan de communiebank voor het altaar en werd de H. Hostie op de tong gegeven. De handcommunie, zoals vandaag vaak gangbaar is, was en is de facto een protestantse praktijk! De tongcommunie werd de facto niet geschrapt tijdens Vaticanum II. Eerder werd de handcommunie als uitzondering op de regel ingevoerd: het is sinds 1969 toegelaten om de handcommunie te geven aan gelovigen in die kerkprovincies waar de bisschoppenconferentie daarom gevraagd heeft. Tijdens het Tweede Vaticaans Concilie werd immers in sommige parochies zonder toestemming en dus illegaal de handcommunie gegeven. Als gevolg hiervan werd de kwestie dan maar meteen besproken op het Concilie… met alle gevolgen vandien. Merk hier op hoe een illegale en protestantse praktijk inzet wordt van controverse, uiteindelijk ingevoerd wordt als een uitzondering, en heden ten dage de standaardpraktijk is geworden in vele parochies. Katholieke gelovigen die vandaag de dag de handcommunie ontvangen veruiterlijken dus – vaak onwetend (!) – een protestants gebruik! Merk in de kantlijn ook op dat er tijdens de hervorming van de liturgie nog véél meer protestantse gebruiken toegelaten en geïnstitutionaliseerd werden binnen de Rooms-Katholieke Kerk, maar dit valt buiten het bestek van dit artikel.
Het argument waar de voorstanders van de handcommunie zich vaak op beroepen is het feit dat de handcommunie het standaardgebruik was in de eerste eeuwen na het begin van de christelijke jaartelling. Echter, het gebeurde toen veel wat eerbiedwaardiger dan nu vaak het geval is. Toch slopen er enkele misbruiken in, misbruiken die ertoe leidden dat men de H. Hostie al knielend en op de tong ging ontvangen. Hierbij moeten enkele zaken opgemerkt worden:
- Nergens in het Evangelie of de Heilige geschriften staat dat Christus de H. Hostie op de hand van Zijn Apostelen zou gegeven hebben tijdens het Laatste Avondmaal. Zelfs indien dit wel zou was moeten wij weten dat de Apostelen op hetzelfde moment tot Bisschop gewijd werden en bijgevolg van de Heer de macht ontvingen om de communio te geven. Bisschoppen en priesters mogen de H. Hostie in de hand nemen.
- Jezus Christus sprak tijdens het Laatste Avondmaal ‘Accipite et manducate’. Dit wordt verkeerdelijk vertaald alszijnde ‘neemt en eet’, maar moet correct vertaald worden als ‘ontvangt en eet’. Merk op dat deze misvertaling mede geïnstitutionaliseerd geworden is door de nieuwe Mis waar steeds minder plaats is voor de eeuwige taal van God, het Latijn.
- De oorspronkelijke handcommunie, waarvan eerder sprake was, ging er veel eerbiediger aan toe: de gelovige knielde of stond diep gebogen en de H. Hostie werd op een wit kleed gelegd waar de hand van de gelovige onder zat – bijgevolg raakte men de H. Hostie niet aan met de blote hand. Geleidelijk aan zag men een evolutie naar de tongcommunie, die meer eerbied voor de H. Hostie vertegenwoordigde. Vanaf de 7e eeuw werd de handcommunie officieel verboden vanwege de vele misbruiken die eruit voortvloeiden. Misbruiken die we vandaag opnieuw meemaken … niet zelden mag de priester zijn Kerk eens rondgaan om alle weggeworpen H. Hosties te verzamelen (!). De evolutie naar de tongcommunie werd door de Kerk beschouwd als geleid en gestuwd door de H. Geest; in dit geval bracht het een dieper inzicht van het dogma van de werkelijke tegenwoordigheid van Christus onder de gedaante van brood en wijn en de vereiste eerbied daarvoor.
- Sindsdien, en gedurende méér dan 1000 jaar (!), werd het met de hand aanraken van de H. Hostie als heiligschennis beschouwd. Merk op dat de evolutie van hand- naar tongcommunie eeuwenlang duurde, tot op het moment dat de handcommunie een marginale praktijk was geworden en er een officieel verbod op kwam. De herinvoering van de handcommunie in 1969 had echter géén eeuwenlange basis. Een (protestantse) praktijk die men gedurende nauwelijks 2 jaren illegaal had ingevoerd in sommige parochies werd meteen volledig erkend.
Nu gaan we ook nog even terug in de tijd: toen in 1570 de liturgie werd ‘vergrendeld’ in het Romeins Missaal van Pius V, zou het in de toekomst nog slechts mogelijk zijn om kleine aanpassingen te doen aan de liturgie. In géén geval kon er geraakt worden aan het Allerheiligste Sacrament: het communieritueel. Pius V vergrendelde de liturgie destijds dermate sterk om haar te beschermen tegen de protestantse ketterijen. De protestanten weigeren o.a. te erkennen dat onder de gedaanten van brood en wijn Christus’ Lichaam en Bloed werkelijk aanwezig zijn.
Tevens valt te melden dat Paus Paulus VI, die Vaticanum II verder voortzette nadat het begonnen was door zijn voorganger Johannes XXIII, sterk gekant was tegen de handcommunie. Zijn argumenten:
- De paus vreesde dat het invoeren van de handcommunie tot oneerbiedigheden zou leiden: partikels van de H. Hostie vallen op de grond of blijven aan de hand kleven. Nu is het zo dat in elk partikel van de H. Hostie Christus werkelijk tegenwoordig is. Deze partikels worden daarna op de grond vertrapt. Verder gebeurd het niet zelden dat de H. Communie, wanneer ze op de hand gegeven wordt, meegenomen of weggeworpen wordt door leken.
Bijvoorbeeld in de Notre-Damekathedraal te Parijs werd iemand aangesteld om na elke H. Mis de op de grond gegooide H. Hosties op te rapen. Ze werden immers o.a. weggeworpen door niet-christenen, die toevallig de H. Mis bijwoonden en natuurlijk ook de H. Hostie op de hand ontvingen.
- De paus vreesde tevens, dat het invoeren van de handcommunie tot het verlies zou leiden van het geloof in de werkelijke tegenwoordigheid van Christus in de H. Eucharistie.
Deze vrees is gerechtvaardigd, want in de jaren ‘30 van de 19e eeuw werd een geheim document van de Italiaanse vrijmetselarij door het Vaticaan onderschept, waarin een plan ontvouwd werd tot vernietiging van de Katholieke Kerk. Zo moest er onder andere voor gezorgd worden, dat de H. Communie op de hand én staande zou ontvangen worden om het geloof in de werkelijke tegenwoordigheid te vernietigen. Dit punt van het actieplan werd meer dan 100 jaar later inderdaad verwezenlijkt… De handcommunie is mee verantwoordelijk voor het verlies van het geloof in de H. Communie én voor de massale afval van de Katholieken van het Katholieke geloof gedurende de laatste 40 jaar.
Paus Paulus VI werd echter gedwongen om de handcommunie toe te staan, omdat de handcommunie al ingeburgerd was geraakt in vele parochies, dit echter door een compleet illegale praktijk (zie supra). Ook de opvolger van Paulus VI, Johannes Paulus II, weigerde aanvankelijk om de H. Hostie op de hand te geven. Toen verschillende bisschoppen hem echter bijna continu vroegen waarom hij weigerde de communie op de hand te geven, gaf hij zijn weerstand stelselmatig op. De huidige Paus, Benedictus XVI, veranderde het gebruik opnieuw in de goede richting. Hij geeft consequent de tongcommunie aan de gelovigen.
Vandaag zien we dat in vele parochies de handcommunie de standaard is geworden en de tongcommunie de uitzondering. KASPER verwelkomt dan ook de pogingen van Paus Benedictus XVI om de tongcommunie in ere te herstellen. De Paus geeft consequent de tongcommunie aan de gelovigen. Hiermee zet hij Vaticanum II trouwens niet aan de kant, hij past gewoon het officiële gebruik toe. Merk ook op dat men de tongcommunie nergens mag weigeren, gezien dat een compleet illegale daad zou zijn die, zoals gezegd, zelfs indruist tegen de moderne liturgische voorschriften! De handcommunie is immers een uitzondering op de regel, niet de regel. Wij moedigen onze lezers dan ook aan om consequent de tongcommunie te vragen tijdens de H. Mis om zo de eeuwenoude katholieke traditie in ere te herstellen én een verdere protestantisering binnen de Kerk een halt toe te roepen. H. Hosties zijn géén chips. De H. Hostie moet men met eerbied behandelen!
“Op het ogenblik dat men de H. Communie ontvangt moet men knielen.”
H. Paus Pius X
“De Heilige Instellingen aanraken is een privilege van de gewijden.”
H. Paus Johannes Paulus II
“Het grootste kwaad in de crisis van de Kerk is de moderne vorm van het ontvangen van de H. Communie: staande op de hand.”
H. Moeder Teresa van Calcutta
“Tijden van bloei of verval in de geschiedenis van de Kerk waren altijd verbonden met de wijze waarop de Heilige Eucharistie benaderd werd.”
H. John Fischer, kardinaal en martelaar
Thomas Braeckman
Dit artikel verscheen in Confiteor!, jg.1, nr.2, Lente 2009-2010
Zéér goed artikel! Proficiat!
Toch enkele bemerkingen:
De schrijver van dit artikel beweert dat de Schrift niet spreekt over de handcommunie bij de apostelen. De Schrift spreekt ook niet over het tegendeel. Beeld je in dat Jezus zijn leerlingen had gevraagd om het brood alleen maar op de tong te ontvangen? Hij stelt ook dat de apostelen op dat moment bisschoppen waren, waardoor ze wel de communie in de hand mochten ontvangen. Daarmee past hij ons begrip van de ambten toe op de apostelen, terwijl dat ambt ook zijn evolutie kende. Er zit toch 2000 jaar tussen de eerste ‘episcopoi’ en de bisschoppen vandaag.
Ook stelt de schrijver dat er verkeerde vertalingen zijn gebeurd vanuit het Latijn (eeuwige taal van God) naar het Nederlands. Hij blijkt niet te weten dat Jezus Aramees sprak en dat de Evangelies in het Grieks geschreven waren. Latijn is pas veel later in de kerk gekomen, na heel veel protest van de conservatieven die betoogden dat Grieks een heilige taal was en dat het ‘platte Latijn’ helemaal geen eerbiedige taal was. De verandering kwam er omdat iedereen toen Latijn sprak.
Wie ligt hier in godsnaam over wakker?
Wel grappig dat ze er nogal naast zitten met hun Latijnse mis hier, aangezien de “echte” taal eigenlijk Grieks is.
‘hun Latijnse Mis’. Alsof KASPER de Latijnse Mis uitgevonden heeft? Laat me niet lachen hé zeg.
De facto stel je hier dus de eeuwenlange traditie van de Rooms-Katholieke Kerk in vraag.
@Thomas Braeckman
Beste Thomas,
Ik denk niet dat Z7 de eeuwenlange traditie van de Rooms-Katholieke Kerk in vraag stelt. Hij is het eens met wat ik eerder al schreef, dat de Evangelies oorspronkelijk in het Grieks geschreven zijn. In die tijd was dat de culturele taal. En binnen de Kerk werd de taal gebruikt binnen de liturgie en de catechese. Hoe langer hoe meer begon die in onbruik te raken, ten voordele van het Latijn (200 na Christus). Maar dat ging niet zonder tegenkanting vanuit de Kerk.
Weet ook dat Jezus Aramees sprak, geen Latijn op het Laatste Avondmaal. En dat het Oude Testament in het Hebreeuws geschreven is.
Als je die dingen weet, vind ik de stelling dat Latijn de eeuwige taal van God zou zijn, bijzonder kortzichtig.
Verder is mijn mening over dit artikel dat het is opgebouwd uit halve waarheden om het eigen groot gelijk te halen (zoals zeggen dat Latijn de eeuwige taal is van God). Ik vind het jammer dat je uitgaat van een standpunt en dat wil verdedigen, ten koste van historisch besef en daarmee de geschiedenis geweld aandoet.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben zelf voor eerbied voor de eucharistie, en heb geen enkel probleem met de communie op de tong. Het is alleen de manier waarop je probeert gelijk te halen waar ik moeite mee heb.
Met betrekking tot die taal (Grieks-Latijn discussie) kan ik je volgen hoor, Bart. Alleen gaat het in mijn artikel niet over het taalgebruik in de Kerk en in de H. Mis. Dat lijkt me een afzonderlijke discussie. Zelfs in bijvoorbeeld de Tridentijnse H. Mis is er een plaats voor de volkstaal in de preek … dus daar draait niet om.
Volgens mij kan je het belang van de tongcommunie perfect argumenteren zonder de taal erbij te halen, ook indien je abstractie wenst te maken van de vertaling van ‘accipite et manducate’ of andere woorden/zinnen/teksten.
(in de kantlijn: Z7 en Jef komen hier gewoon wat kritiek geven om kritiek te kunnen geven en alles in het belachelijke te trekken hoor, zoals ze met verschillende pseudoniemen doen bij andere artikels op deze webstek. Over dat soort mensen die niets beters te doen hebben moet men zich allerminst zorgen maken.
).
Of zoals het spreekwoord zegt: “De honden blaffen, maar KASPER trekt verder.” :p
Of het nu in het latijn of het Grieks was, wat doet het ertoe…… Weet dat dit allemaal praktijken zijn van pausen en priesters en Bisschopen die denken dat ze het bij het juiste eind hebben, op het moment dat het gebeurd in het Evangelie, in de tijd en moment van de Heer, dan zien wij dat zij duidelijk maaltijd houden en dat de Heer het brood breekt en uit deelt, in bij de eerste christenen gebeurde die liefdesmaaltijden bij gegoede burgers om dan de arme eten te geven, later is daar eucharistie uit voort gekomen, maar waarom zulke regels bedisccusieren, eigenlijk weet niemand het juiste, en of er nu een waarlijke aanwezigheid van Christus komt door brood en wijn, één ding is zeker velen hebben dit al misbruikt, alles zal wel aan het licht komen als wij Hem zullen zien,….
“When one person suffers from a delusion, it is called insanity. When many people suffer from a delusion it is called a Religion.”
-Robert M. Pirsig