Partijonafhankelijkheid: een substantieel principe, géén façade
maart 21, 2010 Geen commentaren
Toen KASPER met “De Collega’s”[1] zijn visie op de andere politieke en/of filosofische studentenverenigingen van de UGent wou weergeven, kreeg het wat kritiek te verwerken. Zo stelden sommige studentenverenigingen dat wij hen op onrechtvaardige wijze betichtten van partijafhankelijkheid. Gesubsidieerd worden door een politieke partij, zo stelde men, is geen afdoende bewijs dat een studentenvereniging daarom ook naar de pijpen zit te dansen van de “moederpartij”.
Niet alleen toen werd duidelijk dat partij-onafhankelijkheid op zeer verschillende wijze kan worden geïnterpreteerd. Wanneer bijvoorbeeld de SLP besloot om samen te smelten met Groen!, stond zijn studentenvereniging L² voor de keuze om al dan niet in die beslissing mee te stappen. Uiteindelijk zouden ze weigeren om dit te doen en partij-onafhankelijk hun sociaal-liberale boodschap te verkondigen. En partij-onafhankelijkheid interpreteerden zij als volgt:
|
Kortom: L² zal vanaf vandaag partij-onafhankelijk verdergaan. Partij-onafhankelijk betekent ook partij-overschrijdend: dit wil zeggen dat het perfect mogelijk is dat iemand zowel lid is van L² als van een partijpolitieke jongerenorganisatie.[2] |
Is deze argumentatie meer een strategie om te voorkomen dat de leden van L² noodgedwongen hun vereniging moeten verlaten als ze in de echte politiek willen stappen of is er een andere motivatie? Het toont aan de politieke studentenverenigingen een evenwicht zoeken tussen het partijpolitieke en het partijonafhankelijke, zodat men van twee walletjes kan blijven eten. Wij daarentegen stellen dat zo’n evenwicht niet mogelijk is. Het partijpolitieke (hoe weinig ook) toelaten betekent op lange termijn door de partijpolitiek overgenomen worden.
Partij-onafhankelijkheid volgens KASPER
KASPER is niet ontstaan dankzij een politieke partij en dus hebben we het geluk om geen historische[3] band te hebben met de partijpolitiek. Dat willen we ook zo behouden en daarom stellen we vrij zware eisen van onze leden en van de werking van de vereniging. Het komt erop neer dat KASPER niet alleen partijpolitiek mag zijn, maar ook elke schijn van partijafhankelijkheid van zich af moet werpen.[4] Drie belangrijke regels proberen we dan ook zo consequent mogelijk toe te passen.
Allereerst stellen wij dat potentiële leden van KASPER geen lidkaarten van welke politieke partij dan ook mag bezitten. Dat is een voorwaarde die geen enkele politieke studentenvereniging hanteert, omdat ze anders de helft of meer van hun huidige leden zouden moeten uitzetten. De regel is dan eerder dat “het niet hoeft”. Dat heel wat leden van die studentenvereniging hun participatie eerder zien als een springplank voor het “belangrijke” partijpolitieke niveau nemen ze er dan maar bij. Natuurlijk is deze voorwaarden niet retro-actief te interpreteren. Niemand is zonder zonden, ook niet de auteur van dit artikel. Enkel het heden en de toekomst telt voor KASPER.
Een andere regel om elke (schijn van) partijonafhankelijkheid te vermijden, heeft betrekking op de werking van KASPER zelf, namelijk dat we elke partijpolitieke steun weigeren. Financieel of niet financieel. Alweer, voor vele studentenverenigingen zou dit een ramp zijn omdat ze dan de helft van hun ereleden kwijt zijn of de gratis lokalen van hun sponsor niet meer kunnen gebruiken. Om steun van politici te weigeren, maken we het onszelf niet makkelijk, maar tegelijkertijd kan niemand beweren dat we (impliciet) gebonden zijn aan een politieke partij.
Een derde regel die uit de twee voorgaande is ontstaan, is dat onze activiteiten zo weinig mogelijk met partijpolitiek te maken hebben. De politieke openingsdebatten slaan wij over, acties tegen of voor een bepaalde politieke partij interesseren ons niet. En als er ons stemadvies gevraagd zou worden, dan stellen we dat men best “blanco” stemt. Want elke stem op een partij is steun verlenen aan een politiek systeem dat zijn financiering geïnstitutionaliseerd heeft,[5] waardoor een politieke partij enkel interesse heeft om “zoveel mogelijk mensen/stemmen” te winnen ten koste van hun eigen standpunten[6] en geëngageerde leden en met zijn eeuwige compromissen geen doortastend beleid meer kan doorvoeren.[7] Met andere woorden, als we het hebben over de partijpolitiek, dan zal het uit protest zijn tegen het partijpolitiek systeem als geheel.
De vraag is natuurlijk of het consequent toepassen van deze drie regels wel haalbaar is en of hierdoor KASPER bang zou zijn van enige profilering.[8] Toch lijkt mij het behouden van de partij-onafhankelijkheid juist één van de grootste uitdagingen die een politieke studentenvereniging kan aangaan. Je moet trouwens geen politieke partij aanhangen om duidelijke standpunten in te kunnen nemen[9] en die standpunten moeten niet noodzakelijk genegeerd worden door de politiek.[10
Besluit
Politieke studentenverenigingen willen heel graag door het (studenten)publiek als partij-onafhankelijk beschouwd worden, ook al spreken alle feiten dit tegen. Gesponsord worden door een politieke partij is dan ook de makkelijke manier om als politieke studentenvereniging te groeien. En dat de vereniging goed kan draaien omdat carrièristen zich willen bewijzen ten opzichte van hun (o zo graag gewilde) toekomstige broodwinning, is ook mooi meegenomen.
Maar de prijs hiervoor is hoog, te hoog voor een vereniging als KASPER. Sterker zelfs, wij willen ons juist onderscheiden van de andere politieke studentenverenigingen met onze strenge en consequent toegepaste regels om ons partij-onafhankelijk profiel vorm te geven. Dat we hierdoor ook vele voordelen mislopen, nemen we er maar bij. Het meest recente (en ironische) voorbeeld hiervan is dat van L² dat, ondanks het verdwijnen van zijn oorspronkelijke moederpartij, nog 3 jaar kan verderleven met 63.204 euro van de Vlaamse overheid.[11] Zelfs al verdwijnt de moederpartij, de voordelen van gekoppeld geweest te zijn aan een politieke partij blijven bestaan. Maar of ze na 3 jaar nog kunnen verderwerken nu ze hun beschermheer kwijt zijn, is maar de vraag.
Erik Langerock
Dit artikel verscheen in Confiteor!, jg.1, nr.1, Winter 2009-2010
[1] http://www.kasper-gent.org/2009/12/de-collegas/
[3] Dit kan met een korrel zout genomen worden gezien KASPER nog geen 6 maanden bestaat.
[4] Obv “Not only must Justice be done; it must also be seen to be done.” (Lord Chief Justice Hewart)
[5] Dankzij de wet D’Hooghe worden politieke partijen (die een voldoende aantal stemmen halen) door de staat gesubsidieerd
[6] Of er op zijn minst consequent naar handelen.
[7] En hiermee bedoel ik niet enkel de Vlaams-Waalse tegenstellingen
[8] Het is nu eenmaal veel makkelijker om je van iets te distantiëren dan het te ondersteunen.
[9] Juist het omgekeerde is volgens mij het geval.
[10] De vraag is of politieke standpunten van studenten -en jongerenverenigingen van een politieke partij überhaupt meer kans om overgenomen te worden door de moederpartij dan deze van een onafhankelijke denktank.
[11] De Standaard, 23 december 2009, http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=3H2K2TT1
