Origineel journalistiek werk verdrongen door voorgekauwde persagentschapberichten
augustus 22, 2010 3 commenterenIs het jullie al eens opgevallen hoe de artikels van verschillende kwaliteitskranten zo goed op elkaar lijken? Sterker nog, hoe ze soms identiek kunnen zijn? Een mens zou amper geloven dat het over verschillende kranten gaat. En hoe kan het zijn dat al die kwaliteitskranten artikels of onderzoeken publiceren die uiteindelijk volledig onjuist zijn? Moeten journalisten niet op hun minst hun bronnen nakijken voordat men iets publiceert?
Een recent voorbeeld hiervan is een initiatief van Woestijnvis, die via een niet-bestaand bedrijf allerlei valse onderzoeken liet rondzenden en die zonder problemen werden overgenomen door alle kwaliteitskranten. Zo vond men het journalistiek verantwoord om een onderzoek te publiceren naar het seksleven van de leden van politieke partijen. Een zware klap voor de geloofwaardigheid van onze kwaliteitspers, en dit onderzoek was niet het enige waarmee ze de kwaliteitskranten konden belazeren… [1]
Toch is dit eerder regel dan uitzondering. Recent is via onderzoek vanuit de K.U. Leuven gebleken dat meer dan 70% (!) van de artikels die verschijnen in de kwaliteitskranten zijn afgeschreven of grotendeels gekopieerd van persagentschappen en PR-bureaus. Het onderzoek (een Masterproef van Jelle De Wilde met professor Leen D’Haenens als promotor) stelde vast dat (gemiddeld) 55% van de gepubliceerde artikels in de kwaliteitskranten De Standaard en De Morgen voorverpakt materiaal bevat (d.i. geïnspireerd op publicaties van persagentschappen en pr-bureaus) en 17,5% letterlijk overgekopieerd van persagentschappen, pr-bureaus en andere media. Met andere woorden, nog geen 30% (27,5% om precies te zijn) wordt zelf opgesteld door de journalisten. Deze resultaten staan in schril contrast met wat de kwaliteitskranten zelf beweren, namelijk dat meer dan de helft van hun berichten eigen journalistiek werk zou zijn. Over bedrog gesproken… [2]
Dit onderzoek is niet nieuw. In Engeland zou Nick Davies in zijn boek Flat earth news [3] aantonen dat ook de Engelse kwaliteitskranten niet meer kunnen zonder persagentschappen (o.m. PA) en PR-bureaus om hun kranten te schrijven, gezien slechts 12% van de Engelse berichtgeving om eigen journalistiek werk zou gaan. [4] In Engeland werken nu zelfs meer PR-mensen dan journalisten. [5] Zo gooit men alle remmen los voor onjuiste tot zelfs volledig onware berichtgeving die wel bij het publiek wordt gepresenteerd als ‘waarheidsgetrouw’. Met andere woorden, persagentschappen en PR-bureaus manipuleren de bevolking via kwaliteitskranten.
Er zijn redenen die kunnen verklaren waarom journalisten vandaag meer kopiëren dan creëren. Allereerst is er het voorverpakt aanbod, dat heel verleidelijk is om over te nemen zodat men makkelijk en snel kan publiceren. Wanneer men dan de leiding van die kranten meer geïnteresseerd is in sensatie en zo snel mogelijke publicaties dan in originele en inhoudelijk kwalitatieve artikels, is het geen wonder dat kwaliteitskranten eerder kopies zijn van wat persagentschappen hun voorschrijven. [6] Daarnaast worden journalisten een veel grotere werklast opgelegd dan pakweg 25 jaar geleden. Zorgvuldig onderzoek in Groot-Brittannië toonde aan dat een journalist in vergelijking met 1985 tot drie keer meer tekst moet geschreven hebben om zijn baan te kunnen behouden. Geen wonder dat door deze kwantiteitsvereisten de kwaliteit van de krantenartikels drastisch daalt. [7]
Want met enkel winstmaximalisatie en sensatiedrang als drijfveren is enige vorm van inhoudelijke kwaliteitscontrole (of bronnencontrole) zo goed als verdwenen in de hedendaagse journalistiek. Meerdere websites worden dan ook gelanceerd met onafhankelijke journalisten die de huidige gang van zaken meer dan beu zijn en op een degelijke manier aan journalistiek willen bedrijven. [8] Soms is het een bijna wanhopige poging om degelijk journalistiek werk te redden voordat het wordt vernietigd.
Deze vorm van journalistiek blijft uiteraard niet zonder gevolgen. Met berichtgeving over de mogelijkheid van nucleair wapens in Irak werd de Westerse bevolking overtuigd om de oorlog in Irak (enigszins) te legitimeren. En omdat de kwaliteitskranten meer geïnteresseerd zijn in sensationele verhalen over beroemdheden en BV’s, werd amper aandacht besteed aan onheilsvoorspellingen van financiële experts die de kredietcrisis al lang op voorhand aankondigden. [9] We zijn alvast benieuwd hoe de kwaliteitskranten de berichtgeving over Iran zullen weergeven, voordat de oorlog daar zal beginnen…
Geschreven door Erik Langerock
[1] “Leren van een Business Model in verval: Woestijnvis vs. journalisten”, Mouseover.be, 17 juni 2010, http://www.mouseover.be/2010/06/17/leren-van-een-business-model-in-verval-woestijnvis-vs-journalisten/
[2] “Vlaamse kwaliteitskranten draaien op persagentschappen en pr-bureaus”, Apache, 13 juli 2010, http://www.apache.be/2010/07/vlaamse-kwaliteitskranten-draaien-op-persagentschappen-en-pr-bureaus/
[3] In het Nederlands vertaald als Gebakken lucht.
[4] “Vlaamse kwaliteitskranten draaien op persagentschappen en pr-bureaus”, Apache, 13 juli 2010, http://www.apache.be/2010/07/vlaamse-kwaliteitskranten-draaien-op-persagentschappen-en-pr-bureaus/
[5] “Journalisten worden voortdurend gemanipuleerd”, NOS Nieuws, 3 februari 2010, http://nos.nl/artikel/134075-journalisten-worden-voortdurend-gemanipuleerd.html
[6] “Nick Davies: ‘Journalisten zijn goede mensen die werken voor slechte bedrijven’ ”, Apache, 14 oktober 2009, http://www.apache.be/2009/10/interview-met-nick-davies-over-het-einde-van-de-journalistiek/
[7] “Nick Davies: Our media have become mass producers of distortion”, The Guardian, 4 februari 2008, http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2008/feb/04/comment.pressandpublishing
[8] Een voorbeeld hiervan is www.apache.be (http://www.apache.be/about/)
[9] “Journalisten worden voortdurend gemanipuleerd”, NOS Nieuws, 3 februari 2010, http://nos.nl/artikel/134075-journalisten-worden-voortdurend-gemanipuleerd.html
@Erik: We worden nu eenmaal in de gewenste denkpistes geprest en wil je daar als journalist niet aan meewerken, wordt je gebroodroofd. Ik denk hierbij aan de uitstekende journalist Roger Van Houtte.
Interessant op dit gebied is de televisie-uitzending van de zender Phoenix, die een documentaire uitzond over het feit hoe sterk het Duitse Geistes- und Seelenlebens door meningsvorming uit de VS beïnvloed wordt.Wij zijn er niet beter aan toe.
[...] [1] Zie ook: http://www.kasper-gent.org/2010/08/origineel-journalistiek-werk-verdrongen-door-voorgekauwde-persage... [...]
Er speelt meer dan dat. PCM heeft een grootaandeelhouder n de vorm van een stichting, wiens bestuur voor 100% uit (oud)-PvdA politici bestaat.
Lees ende huiver.. Het grootste publieke media-geheim van de lage landen.
De Volkskrant, Trouw, AD en NRC (en indirect het Parool) zijn via de Stichting Democratie en Media (lang tijd eigenaar van meer dan 90 procent van PCM) totaal in handen van de PvdA. Deze uitgever kan dan uiteindelijk niet anders dan regelmatig steun verlenen aan diezelfde PvdA en breekt daarvoor regelmatig alle journalistieke codes die er zijn. De PCM kranten zijn inmiddels verworden tot niet veel meer dan een spreekbuis voor de regeringspartij PvdA.
Met 94,4 prcent van de aandelen van PCM in handen, is Stichting Democratie en Media (SDM) weer de grootste aandeelhouder.
“PCM was en is het belangrijkste middel om de doelstelling ‘bevordering van de pluriformiteit van de media’ te realiseren, aldus bestuursvoorzitter Els Swaab. De Stichting heeft haar vermogen (310 miljoen) voor een groot deel in PCM (210 miljoen) zitten”
Wat de PvdA voorschrijft dat drukken de Volkskrant en de overige PCM kranten braaf af. Zo was er eerder de affaire Aleid Wolfsen die ook dacht dat hij de drukpers onder controle had en dat is volstrekt de gewoonte bij de PvdA, vandaar dat hij er nog zit als Burgermeester van Utrecht en de media-aandacht daarvoor weer snel is vertrokken.
De bestuursleden van de stichting Democratie en Media
zijn allen belangrijke leden van de PvdA en vaak bij meerdere andere staatsorganen betrokken zoals de publieke omroep waardoor de greep op de media door de PvdA totaal is. Dat terwijl er in het statement op de site van die stichting staat: “De oprichters stelden zich ten doel om het bestaan van onafhankelijke media in een democratische samenleving te bevorderen. “
Die doelstelling lapt het huidige bestuur totaal aan hun laars door alleen PvdA-ers in hun midden te benoemen.
Het bestuur van de stichting:
Els H. Swaab, voorzitter (PvdA, ook betrokken bij de toekenning voor een licentie en subsidies voor de Publieke omroep en met name bij de kunst via de Raad voor cultuur)
H. Caspar Broeksma, penningmeester, PvdA ook benoemd als commissaris bij PCM .
Aad N. Stoop, secretaris (PvdA)
Ruud A. Koole PvdA (zelfs oud partijvoorzitter van de PvdA !)
Marjan Sax PvdA
Jan Willem Sieburgh PvdA
De PCM zelf wordt inmiddels ook direct bestuurd door dezelfde bestuurders als die in de oude PvdA stichting Democratie en Media zitten.
Zo is bv H. Caspar Broeksma benoemd vanuit de stichting en de belangrijkste commissaris bij PCM nadat andere commisarissen zijn afgezet.
Het geeft toch te denken dat als je vier verschillende PCM kranten leest deze allemaal in handen zijn van hetzelfde concern en zo ongeveer de verschillende vleugels binnen de PvdA bestrijken. Onbegrijpelijk dat een journalistieke organisatie zich laat besturen door de politiek en een politieke partij en een journalist schrijft voor de macht, in dit geval de PvdA die ze normaal gesproken juist hoort te controleren.
“De aandeelhouders (lees Stichting democratie en media in handen van de PvdA waar Broeksma zelf bestuurder is ) en de twee commissarrissen verschilden dusdanig van mening over de recente ontwikkelingen bij PCM dat opstappen de enige uitweg bleek.
En wie volgt ze dan op, idd dezelfde Caspar Broeksma afkomstig uit de stichting Democratie en Media.
“En wat is de SDM? Weinig meer dan een PvdA-dependance waarin de voormalige voorzitter (thans interim-voorzitter) van de PvdA, Ruud Koole, en de linkse activiste Marjan Sax bestuurslid zijn. Andere PvdA-kopstukken die een belangrijke rol hebben gespeeld in de SDM of in PCM, zijn Ed van Thijn, Marjanne Sint, Eberhard van der Laan, Annemieke Roobeek, Schelto Patijn en Wim Meijer. Ook bij de Stichting de Volkskrant is het links wat de klok slaat. De vakcentrale FNV benoemt zelfs twee van de acht bestuursleden! Andere bestuursleden van die Stichting zijn PvdA-prominent Frans Leijnse, FNV-voorzitster Agnes Jongerius, de linkse hoogleraar Jenny Goldschmidt en Seddik El Harchaoui, directeur van het multiculturele instituut Forum.” (bron Weekblad Opinio 2007 )
Ook voorzitter Els Swaab van de stichting Democratie en Media, meerderheidsaandeelhouder van PCM Uitgevers, benadrukt dat het voortbestaan van alle kranten uit de PCM-stal ‘een heel zwaar punt’ is.
Zij vindt het nog te vroeg voor een oordeel over de interesse van TMG. ,,Onze stichting is geworteld in de sociaal-democratische hoek, terwijl de Telegraaf toch wel erg rechts gezind is. De raad van bestuur van PCM zal een eventueel nieuw bod bekijken, maar wel moeten meewegen dat we niet voor niets al zo lang met De Persgroep praten. We zijn al een heel eind met hen. Die gesprekken gaan goed.”
“Moeilijk? Er is een alternatief. SDM is een bolwerk van partijgenoten van Plasterk. Onder de ( voormalige) bestuurders bevinden zich PvdA-prominenten als Els Swaab, Ruud Koole, Ed van Thijn, Marianne Sint, Wim Meijer en vroeger naoorlogse partijcoryfeeën als Samkalden, Vos, Suurhof en Van Heuven Goedhart. In het bestuur van de Stichting de Volkskrant zitten Paul van der Heijden, Agnes Jongerius en Frans Leijnse – allen PvdA.” Bron Dag PCM, dag SDM, dag kranten, redacteur Roel Janssen van NRC Handelsblad op 17-12-2008, pagina 17
De greep op de drukpers is totaal. Nu nog staatssubsidie, dat kan met zoveel invloed nooit lang duren..
De commissie-Brinkman adviseert vandaag over de toekomst van de krantensector. Een heffing op internetaansluitingen is het kernpunt.
Het was wederom een druk bezochte PvdA-werkgroep. Ruim zestig Amsterdammers met liefde voor kunst en cultuur en de sociaal-democratie, de meesten van hen werkzaam in de culturele sector, hadden zich 15 mei j.l. verzameld in de Salon van De Balie om te praten over het advies van de commissie Cultuurprofijt.(..) Jan Willem Sieburgh zakelijk directeur van het Rijksmuseum …bron PvdA Amsterdam
De aandeelhouders van PCM zijn:
Stichting Democratie en Media – 90,3 procent
Stichting de Volkskrant – 7,2 procent
Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers – 2,5 procent
Stichting Lux et Libertas – één aandeel http://www.pcmmedia.nl/nieuws/18.html
( Nieuwsbericht van PCM is van maart 2009 na verkoop aan de Persgroep zal dit belang verwateren tot 49 procent en prioriteitsaandelen en extra zeggenschap)
PCM Uitgevers BV en De Persgroep NV hebben dinsdag een principeovereenkomst getekend na overleg met aandeelhouders van PCM. Dat blijkt uit een gezamenlijke mededeling van beide groepen. De overeenkomst houdt in dat PCM nieuwe aandelen zal plaatsen bij De Persgroep ter waarde van 100 miljoen euro, waardoor De Persgroep een belang van 51 procent in PCM neemt.
Dankzij deze kapitaalverhoging kan PCM zijn schuldpositie reduceren en de strategie van de onderneming financieren. (…)
Stichting Democratie en Media, Stichting de Volkskrant, Stichter ter Bevordering van de Christelijke Pers en Stichting Lux et Libertas – behouden hun prioriteitsaandelen in de dagbladtitels en hun doelstellingen met betrekking tot de pluriformiteit, continuïteit en de identiteit worden gerespecteerd (bron De Standaard)
Ook nu na verkoop aan de Persgroep en de verwatering van het aandelenkapitaal van SDM blijft de invloed van SDM totaal:
” Door het prioriteitsaandeel krijgt de stichting zeggenschapsrechten – bijvoorbeeld bij bestuursbenoemingen – in NRC Handelsblad B.V”
http://sevenxseven.wordpress.com/2009/06/23/krantensubsidies-en-internettax-stichting-democratie-en-media-pvda-vult-haar-zakken/
En de doorverkoop van het NRC:
“Afgelopen vrijdag 12 maart zijn de aandelen in NRC Handelsblad BV overgedragen aan Egeria/Het Gesprek, nadat de NMa goedkeuring had verleend aan de kopers.
Daarmee is een einde gekomen aan een jarenlange deelname in NRC Handelsblad, die is ontstaan in 1995 toen PCM Uitgevers NV de aandelen in Nederlandse Dagbladunie BV verwierf. De komende periode zal de Persgroep Nederland nog wel een aantal diensten blijven leveren aan NRC Handelsblad. Voorlopig (tot nader besluit) blijft de Persgroep Advertising de landelijke advertentieverkoop verzorgen en de Persgroep Banen de verkoop van personeelsadvertenties.
Vrijdag is ook het enige aandeel dat Stichting Lux et Libertas hield in de Persgroep Nederland BV overgedragen aan Stichting Democratie en Media. De huidige aandeelhouders zijn De Persgroep NV (58,5%), Stichting Democratie en Media (38,8%), Stichting de Volkskrant (2%) en Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland (0,7%).”
http://www.persgroepbanen.nl/actueel/68.html